nie mamy pojęcia jak bardzo cierpią przez swoją samotność i niezrozumienie przez najbliższych

Maria Kuncewiczowa, Cudzoziemka

Świat Książki (Warszawa, 2007)

Jeden dzień z Różą Żabczyńską. W tym dniu poznajemy prawdę o życiu głównej bohaterki i w tym dniu odchodzi ona na zawsze. W ostatniej scenie jej ciało zostaje przykryte wielkim czarnym szalem koronkowym, tym szczątkiem taganroskiej świetności. Tym samym, który z wściekłością zabierała z mieszkania swojej córki Marty, dochodząc do wniosku, że nie potrafi uszanować tej wyjątkowej pamiątki jej rodziny. Wyjazd Róży z Taganrogu oznaczał dla niej wyrwanie ze znanej sobie społeczności, w której czuła się dobrze, oznaczał przerwanie dotychczasowych przyjaźni i początek życia w obcym dla niej miejscu. Tak właśnie postrzegała przeprowadzkę do Warszawy Róża. Nieco inaczej sprawa wyglądała z punktu widzenia jej rodziców. Była to szansa lepszego życia dla ich córki. Być może tak by było, gdyby nie młodzieńcza miłość, która skończyła się zdradą narzeczonego. To wydarzenie zaważyło na dalszym życiu Róży i zapoczątkowało jej cudzoziemstwo.

Róża była jakby napiętnowana tym cudzoziemstwem. Niezależnie od tego gdzie była, czy przebywała w Warszawie, czy w Saratowie, czy w Berlinie, czy we Włoszech, czy w Królewcu wszędzie czuła się obco, w żadnym miejscu nie potrafiła odnaleźć szczęścia, z żadnym miejscem nie czuła się związana, w żadnym miejscu nie chciała na dłużej zostawać. Ale w każde miejsce, do którego podążała wlokła swój dramat, swoją rozpacz, swoje niepowodzenie, swój żal i swój smutek. Nie potrafiła kochać, nie potrafiła przestać ranić innych, nie potrafiła przestać obarczać za swoje nieudane życie najbliższych jej osób. Jedynym wybrańcem losu był jej syn, Władyś. Żona Władysia już nie miała tyle szczęścia. Córka Marta też długo czekała na to, aby matka ją w ogóle dostrzegła i pokochała. Róża miała jeszcze jednego syna, Kazia, który zmarł w dzieciństwie. O jego śmierć obarczała swego męża, Adama. Miała mu za złe, że pozwolił na śmierć ich synka. 

Do Adama Róża miała pretensję i żal nie tylko o to. Obwiniała go za całe swoje nieszczęśliwe życie, wręcz się nim brzydziła. Jednak największy żal miała do niego o to, że nie był Michałem …

Po przeczytaniu tej książki nie opuszcza mnie jedna refleksja i po głowie kołacze się jedno pytanie. Pytanie o samotność ludzi, których nawet o to nie podejrzewamy. Wydaje się, że są szczęśliwi, ponieważ mają rodzinę, dzieci, dom ... a tak naprawdę nie mamy pojęcia jak bardzo cierpią przez swoją samotność i niezrozumienie przez najbliższych.