nie przeszkadza mi to w odbiorze tego, co w tej książce najważniejsze

Barbara Rybałtowska, Mea culpa

Czwarta część sagi autorstwa Barbary Rybałtowskiej nie rozczarowuje. Oczywiście można zarzucić autorce, że zbyt wyidealizowała główną bohaterkę (ta część należy zdecydowanie do Kasi), której wszystko się udaje i która zachłyśnięta bywa swoim sukcesem, ale nie przeszkadza mi to w odbiorze tego, co w tej książce najważniejsze. A najważniejsze to odzwierciedlenie realiów Polski Ludowej lat 50. i 60.

Świat przedstawiony w powieści poznajemy z perspektywy studentki rusycystyki. Kasia, wbrew wcześniejszym zamysłom, postanowiła studiować w Państwowej Wyższej Szkole Pedagogicznej. Oczarowana Warszawą rzuciła się w wir życia studenckiego. Gdy nadarzyła się okazja, aby jeszcze dorobić sobie do stypendium nie przepuściła jej. Tym bardziej, że to nie byle jaka praca, a przepisywanie rękopisów znanej artystki, jaką była Maja Tarnowska.

Rybałtowska pierwszorzędnie wplotła w powieść nową bohaterkę. Opisując jej perypetie zwróciła uwagę na kilka istotnych kwestii. Między innymi na to, że w czasie okupacji walczyli nie tylko młodzi, ale na swój sposób zaangażowani byli i nieco starsi (Maja udostępniała swoje mieszkanie na konspiracyjne spotkania). Czy na to, jak donos jednej osoby przekreślał życie drugiego człowieka. W kluczowym momencie absolutnie nie liczyło się to, że Maja była zasłużoną artystką i że cały czas pracowała dla swojego kraju. Ten kraj szybko wydał wyrok opierając się na domysłach i nieprawdziwych hipotezach. Ale najciekawiej było w tych momentach, w których Maja wspominała generała Augusta Emila Fieldorfa. Ten człowiek, niezwykle mocno zaangażowany w działalność konspiracyjną podczas hitlerowskiej okupacji, został skazany na karę śmierci już w wolnej Polsce. Tym wątkiem autorka przypomniała niechlubną część działania prokuratury Polski Ludowej, jaką były sfingowane procesy wrogów ludu. Zwłaszcza, że władze ogłaszając amnestię w 1948 roku urządzili swoiste polowanie na co ważniejszych byłych AK-owców. Takim AK-owcem był niewątpliwie i generał Fieldorf, stracony w więzieniu na Rakowieckiej.

Z niemałym zainteresowaniem czytałam te fragmenty książki, w których autorka opisywała kawałek historii Państwowego Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca Mazowsze. W tym miejscu muszę wyjaśnić, że nasza Kasia była nie tylko przebojową studentką, ale i zachwycającą artystką, która oczarowała samą Mirę Zimińską. Gdy Kasia zasiliła szeregi zespołu rozpoczęła się w jej życiu wspaniała przygoda, której uwieńczeniem było kilkumiesięczne tournee po ZSRR, Korei i Chinach. Świetnym pomysłem było to, że Kasia pisała dziennik z tej podróży, dzięki czemu autorka mogła dość szczegółowo ją opisać i podkreślić tym samym jej wyjątkowość.

Zbliżamy się do końca ….

Kasia – wzorowa studentka zaliczająca wszystkie egzaminy bez problemu i przejawiająca wszechstronne uzdolnienia.

Kasia – podopieczna wielkiej artystki, jaką była Maja Tarnowska.

Kasia – piękna dziewczyna o talii osy, która zagrała w filmie radzieckiego reżyseria rozkochanego w Polsce (na przykładzie tej historii Rybałtowska zwróciła uwagę na kolejny ważny temat).

Kasia – ulubienica Miry Zimińskiej, która faworyzowała ją od samego początku.

Wreszcie Kasia - mężatka. Mąż oczywiście wspaniały, czuły, kochający nad życie swoją wyjątkową żonę. No i oczywiście zabójczo przystojny. A co najważniejsze – niesamowicie wyrozumiały dla swojej żony, której nie chciał w niczym ograniczać. Sama słodycz! Dlatego tym większe było rozczarowanie, gdy złe przeczucia Kasi sprawdziły się. Kreując postać męża Kasi autorka położyła akcent na zagadnienie wpływu choroby na zachowanie i osobowość człowieka.

W książce sporo się dzieje. Zostaje poruszonych wiele tematów, i tych historycznych, i tych codziennych, życiowych. Autorka doskonale oddała nastrój tamtego okresu i płynnie wkomponowała w treść sporo niuansów, które zebrane razem świadczą o nietuzinkowości powieści.