Przypadkowe spotkanie tak bardzo zmieniło jej życie.

Jarosław Iwaszkiewicz, Tatarak 

Powojenna rzeczywistość. Mała miejscowość. A w tej małej miejscowości życie zgodnie z utartym schematem prowadzi Marta. Wydawać by się mogło, że powinna być zadowolona i tryskać nieustannie dobrym humorem. Wszak należy do elity i prowadzi życie na odpowiednim poziomie. Mieszka w pięknym dworku. Jej mąż to szanowany i dobrze zarabiający lekarz. Obowiązków też nie mam zbyt wielu. Ot, zadbać o to, aby dom był czysty i schludny oraz zapisywać pacjentów na kolejne wizyty. I to wszystko. Resztę domowych obowiązków wykonuje gosposia.

Marta ma dużo wolnego czasu, który może poświęcić tylko sobie. Sęk w tym, że Marta tego czasu ma za dużo. Gdyby chłopcy nie zginęli w czasie okupacji… I znowu te wyrzuty sumienia, dlaczego tylu młodych zginęło na wojnie, a ona wciąż żyje? Marta wręcz wstydzi się tego, że też nie straciła życia. Choć tego życia pozostało jej już niewiele…

Osamotnienie. Takie osamotnienie, którego od śmierci synów doświadcza Marta jest chyba najgorsze. Cóż z tego, że ma męża? Przecież oni żyją zupełnie obok siebie. Zasiadają co prawda do wspólnego wieczornego posiłku, ale są sobie już tak bardzo obcy. A po skończonym posiłku każdy udaje się do swojego pokoju…

Gdy na przystani Marta ujrzała młodego chłopaka zauważyła w sobie pewną zmianę. To była fascynacja… Uczucie, którego nie doświadczała już od bardzo dawna. Przez ostatnie lata pogrążona była w permanentnej żałobie. Przypadkowe spotkanie tak bardzo zmieniło jej życie. Choć na ułamek sekundy. Początkowe nieporadne rozmowy. Ta radość ze wspólnego spaceru czy krótkiej wymiany zdań. To zainteresowanie drugą osobą. Boguś był z zupełnie innego świata, ale Marta nie mogła przestać o nim myśleć. I to nie była troska wypływająca z matczynego serca. Ona swoich synów już pochowała. To była fizyczna fascynacja. Kto wie jak historia tych dwojga potoczyłaby się dalej, gdyby nie śmierć Bogusia. I znowu odeszła kolejna młoda osoba z jej życia, a nie ona…

Pisząc o tym opowiadaniu nie mogę pominąć jego ekranizacji w reżyserii Andrzeja Wajdy. Ale film Wajdy to nie tylko wierne odtworzenie utworu Iwaszkiewicza. Film został wzbogacony o autobiograficzny monolog Krystyny Jandy. Stąd przeplatanie między przeszłością a teraźniejszością. A monolog jest też o powolnej utracie najbliższej osoby… Krystyna Janda wcieliła się oczywiście w rolę Marty. Pięknie przekazała jej samotność, ból, brak ukojenia, niepogodzenie się ze śmiercią najbliższych, bezsilność wobec losu, ale też pragnienie szczęścia … mimo wszystko.

Oczywiście muszę wspomnieć o tym, że zdjęcia do filmu były wykonywane między innymi w Grudziądzu. Krótką fotorelację z wizyty w tym mieście możecie zobaczyć TU