Spowita mgłą tajemniczości.

Michael Ondaatje, Światła wojny

Niezwykle klimatyczna powieść. Spowita mgłą tajemniczości. Pełna zagadkowych spotkań. Pełna niezrozumiałych i niejasnych decyzji. Wypełniona enigmatycznością.

Powojenny Londyn. Wydawać by się mogło, że wszyscy ludzie na świecie marzą o jednym – wrócić do normalności, spróbować stworzyć świat na nowo. Świat dobry. Świat bez wojny, bez nalotów, bez strachu, bez czyhającej na każdym kroku śmierci. Tym bardziej, gdy jest się odpowiedzialnym za dzieci. Innego zdania byli rodzice Nathaniela i Rachel, którzy pewnego dnia oznajmili swoim dzieciom, że wyjeżdżają na rok do Singapuru. Wyjeżdżają sami!

Całą historię poznajemy z perspektywy Nathaniela, który miał zaledwie czternaście lat, gdy dowiedział się, że rodzicie opuszczają kraj, a on i jego siostra zostaną pod opieką tajemniczego współlokatora. Ćma, bo tak go nazywali, absolutnie nie wzbudzał w Nathanielu poczucia bezpieczeństwa. Dziwi się, że rodzice zostawili ich pod opieką tego specyficznego typka spod ciemnej gwiazdy. Czyżby rodzicie byli aż tak ślepi i nie domyślali się, że Ćma jest … kryminalistą? I ciekawe jak zareagowaliby, gdyby mieli świadomość jakie szemrane towarzystwo kręci się po domu pod ich nieobecność. A prawda przyjdzie późno, o wiele później. Dopiero po kilkunastu latach, gdy Nathaniel będzie próbował ustalić fakty na temat ich matki będzie rozumiał coraz więcej i więcej. I jakie będzie jego zdziwienie, gdy po latach spotka się z siostrą i dopiero wtedy uświadomi sobie, jak bardzo był niedomyślny…

Ale czegóż oczekiwać od czternastoletniego młodzieńca, który na swój sposób próbował odnaleźć się w całej tej niełatwej sytuacji. Pierwszy posmak wolności, pierwsza praca i początki niezależności, pierwsza miłość… I pierwsza prawdziwa męska przyjaźń, bo za taką uznawał swoją znajomość z Krogulcem. Zresztą Krogulec sam pojawił się w jego życiu, jak i inne przypadkowo spotkane osoby. A wszystkie, z perspektywy czasu, prowadziły do jednej osoby. Do matki. Matki, która czuwała z daleka nad bezpieczeństwem i życiem swoich dzieci. Matki, której tak naprawdę nie znał. Matki, która na pierwszym miejscu postawiła swoje sprawy zawodowe. Choć i one były specyficzne…

I tak Michael Ondaatje wprowadził nas do świata służb specjalnych. Viola, bo taki pseudonim miała matka Nathaniela, pracowała dla rządu zarówno w czasie wojny, jak i po jej zakończeniu. A gdy już wypełniła swoje zadania dla angielskiego wywiadu… nie potrafiła prowadzić spokojnego życia z dala od zgiełku. Cały czas czuła czyhającą na nią śmierć. A raczej zemstę. To dlatego cały czas była czujna. To dlatego zacierała za sobą wszystkie ślady. To dlatego do samego końca skrzętnie skrywała swoją historię nawet przed najbliższymi. Do samego końca chciała ich chronić. Czy skutecznie?

Światła wojny to pięknie napisana wielowątkowa powieść. Schemat działania służb specjalnych, samotność, powściągliwość, tajemniczość, nieufność… Jest to też powieść o dorastaniu w osobliwych warunkach, o wyalienowaniu, o próbach radzenia sobie tu i teraz. O tym, że  przeszłość zawsze rzutuje na decyzje podejmowane w przyszłości. I przede wszystkim jest to powieść o tym, że nie wszystko można nadrobić, odbudować, wytłumaczyć. Czasem trzeba odpuścić i tym samym nie ranić jeszcze bardziej.

Za możliwość przeczytania książki dziękuję Wydawnictwu Albatros.