To człowiek, który w pewnym momencie pozbędzie się złudzeń...

Wojciech Dutka, Kurier z Teheranu

Prawdę mówiąc nie spodziewałam się tak doskonałej powieści historyczno-sensacyjno-szpiegowskiej. A jednak! „Kurier z Teheranu” nie zawiódł.

Hrabia Antoni Mokrzycki. Dyplomata polskiego rządu, choć nie tylko. To agent Dwójki. Człowiek żyjący na odpowiednio wysokim poziomie, dbający o rodzinę, choć… w małżeństwie nie układa się od samego początku, a dziecko… no cóż… chcąc uniknąć skandalu uznał je za swoje. Choć wobec żony miał wyrzuty sumienia. Sam nie był wobec niej szczery i wierny. I nie chodzi o zwykłą zdradę.

Hrabia Antoni Mokrzycki to człowiek o wielu twarzach, uwikłany w wielką politykę, rzucony w wir wojennej zawieruchy, dążący do wykonania powierzonego zadania za wszelką cenę. To człowiek, który w pewnym momencie pozbędzie się złudzeń…

Mokrzycki do Warszawy powrócił wiosną 1939 roku. Chciał zacząć wszystko od nowa. Chciał uratować swoje małżeństwo. Nie zdążył… 1 września 1939 roku wybuchła wojna. Nikt wtedy jeszcze nie zdawał sobie sprawy, że ta wojna szybko się nie zakończy, że Polska przez tyle lat będzie pod okupacją, że los Polski został przypieczętowany paktem Ribbentrop-Mołotow. Zdaje się, że tylko Mokrzycki nie łudził się – alianci nie pomogą. Polska musi sobie radzić sama. Miał swoją misję do spełniania i musi zrobić wszystko, aby ta misja zakończyła się sukcesem. A gdy tego dokonał nie pozostało mu nic innego jak walczyć! 

Gorycz pierwszej porażki poznał bardzo szybko. 17 września 1939 roku Sowieci zaatakowali Polskę bez wypowiedzenia wojny! I odezwa marszałka Śmigłego-Rydza, aby nie podejmować walki z Sowietami, a skupić się na tym, aby możliwie najszybciej i najkrótszymi drogami wycofać się na Rumunię i Węgry. Wcześniej ten kierunek obrał polski rząd, a Mokrzycki był świadkiem ich ucieczki w popłochu. I dylemat. Co robić? Wycofać się jak oni czy pozostać i walczyć do końca, choć koniec był już raczej przesądzony… 

A później był obóz w Kozielsku i nie dająca mu spokoju myśl: dlaczego tylko jego teczka jest biała? Jak się okazało biała teczka dała mu szansę na przeżycie. A przynajmniej dała mu nieco więcej czasu… Łubianka, proces, wyrok. Szpieg! Skazany i wywieziony do łagru w Karagandzie. Kolejny raz musi zmobilizować się ze wszystkich sił i … przetrwać. Przeżyć jeszcze jeden dzień… Mokrzycki doskonale wiedział, że zmieniająca się sytuacja na wojennych frontach może przynieść i zmianę jego położenia. I doczekał się! Amnestia! Ale amnestia nie byle jaka. Teraz ma możliwość przystąpić do walki ponownie. Na terenie Związku Radzieckiego powstaje polskie wojsko, a dowództwo nad nim będzie sprawował generał Andres. To jest jedyna i niepowtarzalna szansa dla wszystkich Polaków, aby wraz z Andersem wydostać się z tego przeklętego kraju. Wydostaje się i Mokrzycki, ten niewygodny świadek zbrodni katyńskiej… Czy uda mu się przedostać do kraju? Czy odnajdzie swoją rodzinę? Czy odnajdzie swoich przyjaciół? Jak poradzi sobie w Polsce okupowanej przez Niemców? Czy uda mu się powiadomić świat o tym, co stało się w lasach katyńskich? I co zrobi z kolejną tajemnicą? Tajemnicą z Teheranu?

Wojciech Dutka, opisując perypetie Mokrzyckiego, stworzył kapitalną powieść z wartką akcją, ciekawymi bohaterami i solidną porcją historii. I chodzi nie tylko o znane wszystkim fakty historyczne czy nazwiska, które każdy powinien kojarzyć z lekcji historii. Są też nazwiska mniej oczywiste, jak na przykład Józef Czechowicz, Tadeusz Dołęga-Mostowicz, Lew Gumilow. Mnogość wyrazistych bohaterów, mnogość wątków, nieoczekiwane zwroty akcji… To wszystko sprawia, że od książki ciężko się oderwać. Polecam ją każdemu. Nie tylko miłośnikowi powieści historycznych.