Podróże z książką #8

Niewiele jest w Polsce miejsc, które mogą się poszczycić tak długą i burzliwą historią oraz takim bogactwem zabytków, jak właśnie Przemyśl. Jedno z najstarszych i bez wątpienia najpiękniejszych polskich miast, założone na wzgórzach jako słowiański gród na styku kilku krain geograficznych i prastarych, europejskich szlaków handlowych. To właśnie w Przemyślu spotykają się bezpośrednio od tysiąca lat dwie chrześcijańskie kultury: łacińskiego Zachodu i bizantyjskiego Wschodu. Do tragicznej w skutkach II wojny światowej Przemyśl, największy w południowej Polsce pomiędzy Krakowem i Lwowem, był miastem wielokulturowym, zamieszkanym przez przedstawicieli dwóch religii, trzech wyznań i języków.

W latach 1914-1915 wokół Przemyśla, zamienionego w potężną austro-węgierską, nigdy niezdobytą twierdzę, rozegrała się trwająca ponad osiem miesięcy, jedna z największych bitew I wojny światowej. W 1941 roku, w czerwcu, w trakcie niemiecko-sowieckich walk miast dotknęły potężne zniszczenia. Pomimo tych wydarzeń zachowało się w Przemyślu ponad tysiąc zabytkowych budowli architektury sakralnej, świeckiej i militarnej wszystkich stylów i epok, od sztuki romańskiej, gotyckiej i baroku, po forty monarchii Habsburgów i bunkry z czasów najkrwawszej w dziejach wojny.

Miasto szuka współcześnie swojej szansy, wykorzystując niezaprzeczalne atuty i inwestując w turystykę. W Przemyślu wystarczy wyjść z imponującego dworca kolejowego, przejść przez piękne Stare Miasto, by po chwili znaleźć się na licznych szlakach turystycznych, które szybko wytyczą trasę na malownicze i widokowe wzgórza oraz wprowadzą do graniczącego z miastem Parku Krajobrazowego Pogórza Przemyskiego. Latem czekają na turystów, a zimą służą w mieście również narciarzom i snowboardzistom koleje krzesełkowe, a także tor saneczkowy. Jak mawiają żartobliwie sami gościnni przemyślanie, żyją tu Rzymianie i Grecy, czyli ponownie złączeni od kilku wieków pod przewodnictwem kolejnych papieży wierni kościołów rzymskokatolickiego i greckokatolickiego. Stąd też „podkarpacki Rzym” ma dwie archikatedry i wiele innych zabytkowych świątyń.

Dariusz Hop, Przewodnik po Przemyślu – fragment wstępu z przewodnika