zbyt mało informacji o Zośce, Rudym i Alku

Dorota Majewska, Aleksandra Prykowska-Malec, „Zośka”, Moja wielka miłość. Wspomnienia Hali Glińskiej

Tytuł książki zwiastował niezwykle ciekawą i pełną emocji lekturę. Zośka, Rudy i Alek to legendy w walce z hitlerowskim okupantem. To przyjaciele, którzy spotkali się w słynnym warszawskim Liceum im. Stefana Batorego. Swoje charaktery szlifowali w szeregach 23. Warszawskiej Dryżyny Harcerskiej im. Bolesława Chrobrego, czyli w Pomarańczarni. Koledzy ze szkolnej ławki (Jaś Bytnar i Alek Dawidowski faktycznie siedzieli w jednej ławce) tworzyli zgrany zespół nie tylko wtedy, gdy beztrosko spędzali czas na obozach harcerskich, ale też w tych najtrudniejszych chwilach, gdy wolność została im zabrana, a w Warszawie rozpanoszył się niemiecki okupant. Jak w tym towarzystwie znalazła się Hala Glińska? Otóż Hala była uczennicą Gimnazjum im. Królowej Jadwigi. Była też harcerką. Należała do drużyny harcerskiej Błękitna Czternastka, której drużynową była Hanka Zawadzka, siostra Tadeusza (Zośki).

Hala zakochana była w Tadeuszu po uszy i była to miłość odwzajemniona. Mimo tego, że przypadła na straszny i niepewny czas okupacji młodzi nie chcieli rezygnować ze swojego uczucia. Urocze spacery, długie rozmowy, czułe gesty… I ten ciągły strach i niepewność jutra. Niestety Tadeusz nie dożył końca wojny. Zmarł  w wyniku odniesionych ran podczas akcji 20 sierpnia 1943 roku. Kilka miesięcy wcześniej odszedł Jaś Bytnar (Rudy) i Maciej Aleksy Dawidowski (Alek). Zmarli tego samego dnia, 30 marca 1943 roku. Rudy został tak skatowany podczas przesłuchań, że odbicie go i udzielenie fachowej pomocy medycznej nie zdołało już uratować mu życia. Alek zmarł w wyniku rany postrzałowej, którą otrzymał podczas akcji pod Arsenałem.

Książka to luźny monolog Hali Glińskiej. Starsza pani opowiada o swoim życiu, a te opowieści z przeszłości przeplatają się z teraźniejszością. Nie ma tu chronologii. Panuje wręcz chaos. Według mnie niektóre opowieści są zbędne, ale może taki był zamysł autorek, żeby pozwolić Hali mówić, a później wszystko dokładne przelały na papier. Niestety nie przekonały mnie do swojej koncepcji, ponieważ w rezultacie w książce pojawiło się zbyt dużo powtórzeń (niektóre dość irytujące i nie wnoszące niczego konstruktywnego). Największym rozczarowaniem jednak jest zbyt mało informacji o Zośce, Rudym i Alku. A tytuł sugerował coś innego. To, co pojawia się w książce to wydarzenia i fakty bardzo dobrze mi znane z innych źródeł. Nie ma tu niczego nowego. Żadnej anegdotki. A przecież to byli młodzi ludzie o pięknej wrażliwości. Każdy z odrębnym charakterem razem pewnie tworzyli niezłą mieszankę. Zośka to ten zawsze opanowany i nieco wycofany, urodzony przywódca i strateg. Rudy to wesołek z przeogromnym poczuciem humoru i dystansem do siebie. Alek to chodząca odwaga, a czasem wręcz brawura. Dla niego nie było rzeczy niemożliwych. Taki typ sportowca. A gdy trzeba było wziął na siebie odpowiedzialność za matkę i siostrę. Tego mi zabrakło.

Hala Glińska niewątpliwie miała ciekawe i barwne życie. Przedwojenne życie w dostatku, ciężkie lata okupacji, pierwsza wielka i jedyna w życiu miłość do Tadeusza Zawadzkiego, udział w Powstaniu Warszawskim, strach o matkę i dylemat czy zrujnowaną Warszawę opuszczać jako żołnierz Armii Krajowej czy też wmieszać się w tłum cywilów i tym samym nie rozstawać się z matką, życie powojenne, małżeństwo i rodzina, liczne podróże. Hala już nigdy nikogo nie pokochała tak jak Tadeusza. Jej mąż zdawał sobie sprawę, że wielkie romantyczne uczucie Hala podarowała innemu. Przeżyli jednak wiele wspólnych lat, doczekali się dzieci i wnuków.

Czy po tę książkę warto sięgnąć? Ciężko mi ją polecić. Czuję wielki niedosyt, jeżeli chodzi o fakty z życia legendarnych chłopaków z Grup Szturmowych. Zabrakło mi wspomnień dotyczących wspólnych zabaw zaprzyjaźnionych szkół – chłopców z elitarnego Batorego i dziewcząt ze słynnej Królowej Jadwigi. Plusem jest opis Warszawy i liczne archiwalne zdjęcia mojego ukochanego miasta.