Kino #8

Wojciech Wójcik przenosi nas do PRL-wskiej rzeczywistości roku 1965. Głównym bohaterem jest Andrzej Hoffman. To ceniony w kręgach medycznych chirurg, ale obywatel niewygodny. Jego głównym grzechem jest AK-owska przeszłość. Na dodatek Andrzej stara się o paszport. Mimo tego, że doskonale zdaje sobie sprawę, że uzyskanie paszportu w jego przypadku jest wręcz niemożliwe, próbuje. Aż pewnego dnia na obchodzie szpitalnym spotyka pewnego pacjenta. To Piotr, który od razu rozpoznaje Andrzeja… Przecież łączy ich wspólna przeszłość, a obaj i teraz mają wspólny cel – opuścić ten kraj. Piotr jest tak bardzo zdeterminowany, że nie ma żadnych moralnych rozterek. Dla niego Biuro Paszportowe też jest zamknięte. Ale od czego jest czarny rynek… Wystarczy tylko zdobyć odpowiednią ilość pieniędzy…

Sytuacja zaognia się, gdy Andrzeja zaczyna nachodzić SB i nie tylko przypomina dawne sprawy i wyrok, ale coraz bardziej naciska, żeby Andrzej zaczął współpracować. Pojawia się pseudonim czy nazwisko Klimek…

Czy Andrzej skorzysta z okazji i pozbędzie się z kolei dla siebie niewygodnego świadka? Czy pozwoli mu na to jego moralność i zasady przedwojennego wychowania? Czy wyjedzie z kraju na nielegalnych dokumentach? Przecież tam, na Zachodzie, czeka na niego żona i … córka, której nigdy nie widział.

Ten film pokazuje jak bardzo społeczeństwo było inwigilowane. Jak bardzo obywatele byli manipulowani. Jak trudno odróżnić prawdę od kłamstwa. Jak PRL był nieprzyjaznym miejscem dla niechcianych jednostek. Jak łatwo było zasadzić sidła na takiego delikwenta. Wystarczyło zablokować ścieżkę kariery, utrudniać codziennie funkcjonowanie, tłamsić w człowieku to, co najlepsze, manipulować, manipulować i jeszcze raz manipulować…. I jeszcze zastraszać. A powód do zastraszania zawsze się znalazł. W końcu od czego były donosy.

Wojciech Wójcik doskonale pokazał tragedię jednostki. Jednostki, która nijak nie pasowała do ogólnie przyjętego schematu. Andrzej chociaż pracował w swoim zawodzie, w którym był mistrzem. A Piotr vel Jurek Klimek? Artysta! Malarz bez pespektyw, dla którego drzwi wszystkich galerii zostały skutecznie zapieczętowane.

Tam i z powrotem to kapitalne kino i dwie kapitalne role. Janusz Gajos wcielił się w rolę Andrzeja Hoffmana, a Jan Frycz w rolę Jurka Klimka vel Piotra. Obaj wywiązali się ze swojego zadania pierwszorzędnie, ale i tak na zawsze pozostanie ze mną postawa Janusza Gajosa. OPANOWANIE. Są takie sytuacje, w których właśnie opanowanie i zachowanie zimnej krwi to jedyne postępowanie, które może nas ocalić. Nie wyprzedzać faktów, a spokojnie rozeznać się w sytuacji.