Zażenowanie, rozżalenie, rozczarowanie.

Seweryna Szmaglewska, Niewinni w Norymberdze

Na początku kilka słów o autorce. Pani Seweryna Szmaglewska przeżyła gehennę obozu Auschwitz-Birkenau. Do obozu trafiła w 1942 roku. W styczniu 1945 roku podczas marszu śmierci zaryzykowała i uciekła. Udało się! Ucieczka udana! Przeżyła!

Później była świadkiem zbrodni hitlerowskich podczas słynnych procesów w Norymberdze. Jak?! Jak opowiedzieć to, co działo się za drutami kolczastymi w obozie zagłady Auschwitz-Birkenau? Jakimi słowami opisać ten smród? Ten głód? To cierpienie? Tyle śmierci? To upodlenie drugiego człowieka? I te obozowe dzieci… Tak, tym w Norymberdze trzeba tłumaczyć, że dzieci tatuowano na nóżkach, a nie na przedramieniu, ponieważ… na małych rączkach nie było tyle miejsca, aby wytatuować cały obozowy numer…

Zażenowanie. Mam wrażenie, że to uczucie najczęściej towarzyszyło autorce podczas jej pobytu w Norymberdze. Zażenowanie, rozżalenie, rozczarowanie. Jakby ludzie absolutnie nie zdawali sobie sprawy, jacy wyrafinowani zbrodniarze zasiadają na ławie oskarżonych. Nikt! Nikt nie powinien występować w ich obronie, bo nie ma dla nich usprawiedliwienia! A jednak…

Norymberga na czas procesów to miasto o dwóch obliczach. To, co dzieje się na salach sądowych to jedno. A to, co poza salą sądową to … Jak ludzie mogą tak beztrosko spędzać czas? Bywają w restauracjach, na koncertach, na balach… Zamiast skupić się teraz na tym, co najważniejsze. Na tym, po co tu się w ogóle znaleźli. To jakieś zupełnie odmienne dwa światy. I mam wrażenie, że pani Szmaglewska nie potrafi balansować między jednym i drugim światem. Zresztą ciężko jej się dziwić.

Po takim traumatycznym doświadczeniu jakim był dla niej czas spędzony w Auschwitz-Birkenau nie potrafiła wrócić do normalnego życia. Nie teraz! Nie tutaj! Tutaj przyjechała po to, aby opowiedzieć te przerażające historie, które przecież wydarzyły się naprawdę. Nie potrafiła tych koszmarnych wspomnień zostawić tam, na sali sądowej. One towarzyszyły jej przez cały czas…

Byli jednak tacy, którzy swoje ocalenie znaleźli w wyparciu tych okropnych doświadczeń. Nie wszyscy chcieli wracać myślami do tych przeżyć. Do tego upodlenia. Do tego smrodu. Do tego głodu. Do tego wycieńczenia. Chcieli żyć i zapomnieć, że w ogóle byli w takim piekle, jakim był obóz Auschwitz-Birkenau! Gdzie odebrano im całe człowieczeństwo i byli tylko numerem!

„Niewinni w Norymberdze” to doskonała lekcja z historii, którą należy odrobić.

Na koniec jeszcze kilka słów o lektorce. Pani Ewy Abart słuchałoby się o wiele przyjemniej, gdyby za bardzo nie wcielała się w niektóre role. Wyszło i drażniąco, i komicznie.